Rok 2026 śmiało można nazwać rokiem VAT – podatek ten rośnie w naszym regionie, a obniżone stawki stają się rzadkością. Dla przedsiębiorców z Lubelszczyzny, którzy planują ekspansję lub współpracę z kontrahentami z Europy Środkowo-Wschodniej, oznacza to konieczność weryfikacji marż i prognoz finansowych. Poniżej przedstawiamy najważniejsze zmiany, które musisz znać.
Fala podwyżek w regionie – kto i o ile podniósł stawki?
Jak wynika z badania firmy Forvis Mazars, opisanego przez „Rzeczpospolitą”, w kilku kluczowych dla polskiego biznesu krajach doszło do znaczących podwyżek:
- Rumunia – stawka podstawowa VAT wzrosła z 19% do 21%, a stawki obniżone z 5% i 9% do 11%.
- Estonia – VAT skoczył z 22% do 24%.
- Węgry – stawka pozostała bez zmian i wynosi 27%, co jest najwyższym wynikiem w całej Unii Europejskiej.
Dla porównania, w Polsce stawka podstawowa wynosi 23%, wobec średniej w regionie na poziomie około 20%. Oznacza to, że polscy przedsiębiorcy działają w otoczeniu o wyższym VAT niż średnia regionalna, ale wciąż niższym niż u naszych południowych sąsiadów.
Dlaczego rządy podnoszą podatki? Presja fiskalna i koszty publiczne
Jak podkreśla cytowana przez „Rzeczpospolitą” Kinga Baran z Forvis Mazars w Polsce, obserwujemy rosnącą presję fiskalną. Wynika ona z konieczności finansowania zwiększonych wydatków publicznych, w tym:
- transformacji energetycznej,
- wydatków obronnych,
- rosnących kosztów systemów społecznych.
To właśnie te czynniki stoją za największą od lat falą podwyżek VAT w Europie Środkowo-Wschodniej. Co istotne, nie tylko VAT ulega zmianom. Dziennik wskazuje, że stawka podatku CIT w regionie najczęściej oscyluje wokół 20% (w Polsce to 19%). Z kolei w przypadku PIT, Litwa i Słowacja postawiły na progresję – najwyższe stawki wzrosły tam do 30–35%.
Praktyczna rada dla przedsiębiorcy
Główny ekonomista Federacji Przedsiębiorców Polskich, Łukasz Kozłowski, zwraca uwagę, że „nie sam poziom obciążeń jest problemem”. Bolączką jest złożoność, niespójność oraz niestabilna interpretacja wielu obowiązujących przepisów podatkowych. Dlatego zanim podpiszesz kontrakt z partnerem z Rumunii czy Estonii, sprawdź aktualne stawki VAT na towary i usługi w danym kraju. Różnica kilku punktów procentowych może istotnie wpłynąć na rentowność transakcji. W razie wątpliwości skontaktuj się z doradcą – lepiej zweryfikować stawkę dziś, niż korygować faktury za kilka miesięcy.